دنيا و آخرت صادق است ، و هم در زمينه نتائج و آثار اعمال گروهى و دسته جمعى ( 1 ) . در پايان آيه با زبان تهديد آميز مىگويد « بدانيد خداوند مجازاتش شديد است » ( * ( وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه شَدِيدُ الْعِقابِ ) * ) . مبادا لطف و رحمت خدا آنها را غافل كند و شدت مجازاتهاى الهى را به دست فراموشى بسپارند و آشوبها و فتنه‌ها دامان آنها را بگيرد همانگونه كه دامان جامعه اسلامى را گرفت و بر اثر فراموش كردن اين سنن الهى آنها را به قهقرا كشانيد . يك نگاه كوتاه به جوامع اسلامى در عصر ما و شكستهاى پى در پى كه در برابر دشمنان دامنگيرشان مىشود و فتنه‌هاى « استعمار » و « صهيونيسم » و « الحاد » و مادىگرى و مفاسد اخلاقى و متلاشى شدن خانواده‌ها و سقوط جوانان در دامن فحشاء و انحطاط و عقب گرد علمى ، حقيقت و محتواى آيه را مجسم مىسازد كه چگونه اين فتنه‌ها دامن كوچك و بزرگ ، نيك و بد و عالم و جاهل را فرا گرفته است و اينها هم چنان ادامه خواهد يافت تا آن زمان كه مسلمانان روح اجتماعى پيدا كنند و نظارت همگانى را در جامعه عملا بپذيرند و دو وظيفه امر به معروف و نهى از منكر به عنوان وظيفه قطعى و تخلفناپذير عملى گردد . بار ديگر قرآن دست مسلمانان را گرفته و بگذشته تاريخشان باز مى -

--> ( 1 ) در اينكه كلمه « لا تصيبن » صيغه نفى است يا نهى در ميان مفسران گفتگو است جمعى آن را نهى مىدانند و ميگويند مفهومش اين است از فتنه‌ها بپرهيزيد زيرا نبايد آنها تنها ظالمان را در برگيرد ، و بعضى آن را صيغه نفى مىدانند . ولى چون به اعتقاد علماى ادبيات عرب نون تاكيد جز در نهى و جواب قسم بيرون نمىآيد جمله را جواب قسم دانسته‌اند گويا در آيه قسمى در تقدير است .